Temat
Treść

METODY KARTOGRAFICZNEGO PRZEDSTAWIANIA ZJAWISK NA MAPIE - RODZAJE, CHARAKTERYSTYKA, PRZYKŁADY

 


METODY KARTOGRAFICZNEGO PRZEDSTAWIANIA ZJAWISK NA MAPIE - RODZAJE, CHARAKTERYSTYKA, PRZYKŁADY

 

1.Metody jakościowe

a) metoda powierzchniowa (zasięgów)

b) metoda sygnaturowa

2.Metody ilościowe

a) metoda izoliniowa

b) metoda kropkowa

c) metoda kartogramu

d) metoda kartodiagramu

Do prezentacji treści mapy stosuje się różnorodne metody. Dobór tych metod powinien być taki, aby mapa jak najlepiej obrazowała przedstawiane zjawisko.

Metody te, w zależności od charakteru przedstawianych cech, można podzielić na dwie grupy:

- metody jakościowe - dotyczą cech niemierzalnych, zalicza się tu metodę powierzchniową i sygnaturową;


- metody ilościowe - dotyczą cech, które można scharakteryzować przy pomocy danych liczbowych, zalicza się do nich metodę izoliniową, kropkową, kartogramu i kartodiagramu.

Metoda powierzchniowa (zasięgów) polega na oznaczaniu na mapie obszarów występowania określonego zjawiska. Oznaczenia tego można dokonać w różny sposób, np. poprzez: ograniczenie powierzchni tzw. liniami zasięgu (czyli najdalszymi granicami, do których dociera występowanie danego zjawiska), oznaczenie powierzchni barwą lub szrafem, umieszczenie na danym obszarze powtarzających się znaków lub napisu określającego zjawisko (często bez rysowania linii zasięgu) itp. Metoda te stosowana jest na mapach geologicznych, tektonicznych, geomorfologicznych, glebowych, zasięgu występowania roślin, zwierząt, ras, ludów, języków, religii, typów gospodarki rolnej, itp.

Metoda sygnaturowa - polega na przedstawianiu zjawisk i obiektów za pomocą sygnatur, czyli znaków umownych, służących do lokalizacji na mapie obiektów małych lub zjawisk występujących na małych, rozproszonych obszarach, tak, że nie da się ich przedstawić w skali mapy.

Ze względu na kształt sygnatury można podzielić na:

- punktowe, które mogą mieć formę:

  • figur geometrycznych, np. kwadrat, prostokąt, koło, półkole, trójkąt, romb; wewnątrz nich mogą być narysowane mniejsze figury geometryczne lub inne znaki. Ten rodzaj sygnatur jest używany do przedstawiania występowania i ośrodków wydobycia surowców mineralnych;
  • obrazków, nawiązujących najczęściej swoim wyglądem do przedstawianych cech, np.: szyby wiertnicze, kopalnie, elektrownie, zakłady przemysłowe, porty lotnicze, morskie i rzeczne, stacje benzynowe i kościoły;
  • liter - najczęściej są to pierwsze litery lub skróty czy symbole nazw przedstawianych cech, np.: Fe - występowanie rud żelaza, Cu - występowanie rud miedzi, Pl - Polska, I - Włochy, szk. - szkoła, cm. - cmentarz;

- liniowe - mają postać linii ciągłych, przerywanych, kropkowanych, itp. i przedstawiają np. rzeki, drogi, granice. W odróżnieniu od sygnatur punktowych ich długość jest przedstawiona w skali mapy.

Metoda izoliniowa - polega na przedstawianiu cech ilościowych zjawisk występujących w sposób ciągły za pomocą izolinii, czyli linii łączących punkty o tej samej wartości liczbowej natężenia danego zjawiska. Izolinie wyznacza się poprzez interpolację w oparciu o wartości przedstawianej cechy w punktach pomiarowych. Interpolację przeprowadza się przy założeniu, że wartości cechy zmieniają się proporcjonalnie do odległości. Na tej podstawie na liniach prostych łączących punkty pomiarowe wyznacza się wartości wykreślanej izolinii, a następnie tak otrzymane punkty łączy się linią ciągłą. Różnica wartości pomiędzy kolejnymi izoliniami powinna być stała.


Zasada interpolacji izolinii. Zakłada się, że natężenie zjawiska pomiędzy punktami cechowanymi zmienia się proporcjonalnie do odległości. Geometrycznie interpoluje się punkty pośrednie wyrażone w pełnych liczbach. [2]

Przykłady izolinii:

- izotermy - linie łączące punkty o tej samej wartości liczbowej temperatury,

- izoamplitudy -linie łączące punkty o tej samej wartości liczbowej amplitudy,

- izohiety - linie łączące punkty o tej samej wartości liczbowej opadów atmosferycznych,

- izobary - linie łączące punkty o tej samej wartości liczbowej ciśnienia,

- izobaty - linie łączące punkty o tej samej wartości liczbowej głębokości,

- izohipsy (poziomice) - linie łączące punkty o tej samej wartości liczbowej wysokości bezwzględnej,

- izohaliny - linie łączące punkty o tej samej wartości liczbowej zasolenia.

Metoda kropkowa - polega na przedstawieniu bezwzględnych rozmiarów zjawiska w określonej jednostce przestrzennej za pomocą kropek, przy czym każda kropka ma określoną wagę, czyli odpowiada określonej liczbie elementów zbiorowości. Stan rzeczywistości oddaje zbiór kropek na danym obszarze. Metoda ta jest zastosowana na mapach rozmieszczenia ludności, rozmieszczenia i wielkości produkcji poszczególnych roślin uprawnych i chowu zwierząt, itp.

Metoda kartogramu - polega na przedstawieniu przedziałów wartości intensywności danego zjawiska na określonym obszarze, za pomocą barwy lub szram w określonej skali. Z kartogramu można zatem określić, że w danej jednostce przestrzennej wartości przedstawianego zjawiska mieszczą się w określonym skalą przedziale. Zaletą kartogramu jest “przejrzystość" - szybko można określić zróżnicowanie przestrzenne obrazowanej cechy. Metoda ta ma zastosowanie na mapach gęstości zaludnienia, salda migracji, przyrostu naturalnego, gęstości sieci dróg kołowych i kolejowych, wielkości plonów poszczególnych ziemiopłodów, dochodu narodowego na jednego mieszkańca, itp.

Oprócz kartogramów przedstawiających jedną cechę, stosuje się również kartogramy strukturalne - ukazujące dwie cechy ilościowe zjawiska: za pomocą skali barw ukazuje się bezwzględną wartość cechy (np. liczba studentów w poszczególnych województwach), a poprzez skalę szrafu procentowy udział danej cechy w całości (np. procentowy udział studentów w danym województwie w liczbie studentów Polski).

Metoda kartodiagramu - polega na przedstawianiu danych liczbowych, charakteryzujących zjawiska, za pomocą diagramów umieszczonych w określonych jednostkach przestrzennych. Diagramy są najczęściej figurami geometrycznymi (np. diagramy kołowa, prostokątne, kwadratowe, słupkowe, sześcienne, kuliste, itp.), których wielkość (wysokość, powierzchnia lub objętość) jest proporcjonala do wielkości przedstawianego zjawiska. W stosunku do kartogramu, kartodiagram jest dokładniejszy, ale mniej “przejrzysty". Do diagramów zalicza się również diagramy wstęgowe, które obrazują ilościowe zmiany zjawisk występujących wzdłuż pewnych linii. W tym przypadku szerokość wstęgi odpowiada wielkości przedstawianego zjawiska. Diagramy wstęgowe stosowane są na mapach wielkości przepływu w rzekach, przewozu ładunków i pasażerów wzdłuż szlaków komunikacyjnych, migracji pomiędzy dwoma państwami, kontynentami, itp.

Stosowane są także diagramy strukturalne prezentujące wielkość przedstawianego zjawiska oraz odsetek poszczególnych jego składowych. Przykłady map z zastosowaniem diagramów strukturalnych to mapy wielkości i struktury gałęziowej ośrodków i okręgów przemysłowych, wielkości użytków rolnych i struktury użytkowania ziemi w poszczególnych jednostkach przestrzennych, itp.

Na jednej mapie można stosować kilka metod kartograficznego przedstawiania zjawisk występujących w przestrzeni geograficznej, np. na mapach gospodarczych zjawiska prezentuje się za pomocą metod: powierzchniowej, sygnaturowej i kartodiagramu.

 

 
 
Pomoc
Szanowni Państwo. Mam przyjemność poinformować, iż powstaje nowy portal, którego zadaniem będzie przyszłemu turyście w sposób kompleksowy ukazać walory turystyczne regiony woj. świetokrzyskiego oraz Gór Świetokrzyskich co przyczyniło by sie do zwiekszenia ruchu turystycznego.Z tego też powodu kieruje się do tych Państwa, którzy posiadają kwatery prywatne, pensjonaty, gospodarstwa agroturystycze itp z prośbą aby skontaktowali się ze mną pocztą elektroniczną i podali mi adres własnej strony i e-maila (jak ktoś posiada) a ja zamieszcze ją w portalu.Mile by było widziane wysłać mi także wiele więcej informacji na temat swojej kwatery.Zamieszczenie informacji będzie bezpłatne.
 
 
Kontakt
Masz jakiś pomysł skontaktuj sie ze mną czekam na Twoje listy
 
 
 
stat4u
Powrót do strony głównej